Bardzo stara metoda parzenia kawy, która choć w naszym regionie jest znana, na świecie doczekała się nawet dedykowanych mistrzostw. Kawa z dżezwy (tygielka) smakuje zupełnie inaczej niż kawa z ekspresu przelewowego czy ciśnieniowego. Fusy nie są tutaj oddzielane od ekstraktu, jak ma to miejsce w przypadku innych metod przygotowania.
Dość charakterystyczne jest również słodzenie kawy i dodawanie przypraw podczas parzenia, co wynika z długiej tradycji. Kawa z dżezwy naturalnie zawiera osad w napoju, co nie każdemu musi odpowiadać. Należy również pilnować całego procesu, aby kawa nam nie wykipiała :-) Metoda ta niesie jednak wiele zalet, o których przeczytasz poniżej.
Dlaczego dżezwa | Grubość mielenia | Instrukcja przygotowania | Wszystko do parzenia
DLACZEGO WARTO PARZYĆ KAWĘ W DŻEZWIE?
- unikalny smak, odmienny od innych metod
- bogata tradycja przygotowania
- dżezwa stanowi piękną ozdobę wnętrza lub kuchni
- wyjątkowo prosta konserwacja
GRUBOŚĆ MIELENIA: bardzo drobne
Idealnie jest mielić kawę świeżo przed każdym parzeniem. Do dżezwy kawa speciality mielona jest bardzo drobno, niemal na pył (tekstura mąki). Takiego stopnia mielenia zazwyczaj nie da się osiągnąć na zwykłym domowym młynku, dlatego polecamy mielenie w profesjonalnym sklepie (np. u nas). Przy mieleniu domowym można spróbować zmielić kawę jak najdrobniej, a następnie rozbić ją w moździerzu lub zaopatrzyć się w specjalistyczny młynek, taki jak Lodos Istanbul.
JAK PRZYGOTOWAĆ KAWĘ W DŻEZWIE?
✔ Całkowity czas przygotowania: do 3 minut
✔ Ilość kawy: idealnie 6 gramów / 50 ml. Kawę z dżezwy tradycyjnie pije się w małych filiżankach, ale można przygotować większe porcje – wszystko zależy od Ciebie! :-)
Instrukcja parzenia kawy w dżezwie
- Do przygotowania kawy w tygielku należy zmielić ziarna jak najdrobniej, do postaci pudru, lub kupić kawę już zmieloną w ten sposób, np. kawę Efendi z Turcji.
- Aby przygotować prawdziwą kawę po turecku o słodkim, korzennym smaku, postaw dżezwę na źródle ciepła, dodaj ok. 20 ml wody, cukier oraz przyprawy (np. kardamon).
- Poczekaj, aż woda z cukrem zacznie wrzeć i powstanie karmel. Na jedną filiżankę kawy zazwyczaj stosuje się dwie łyżeczki kawy i jedną łyżeczkę cukru. Możesz jednak pominąć ten krok i przygotować w dżezwie czystą kawę.
- Dodaj kawę i dolej resztę wody do dwóch trzecich wysokości dżezwy.
- Poczekaj, aż kawa zacznie wrzeć i piana podejdzie pod samą krawędź naczynia. Wtedy zdejmij dżezwę z ognia i przełóż niewielką ilość piany do filiżanek.
- Ponownie doprowadź kawę do wrzenia i powtórz ten proces jeszcze dwa razy. Kawa powinna zostać doprowadzona do wrzenia łącznie 3 razy.
- Odstaw dżezwę na ok. 30 sekund w spokoju, aby fusy opadły na dno. Możesz lekko zakręcić naczyniem, aby spłukać drobinki kawy ze ścianek.
- Przelej kawę do filiżanek.
CHCESZ KUPIĆ DŻEZWĘ?
Szybkie podsumowanie: Co to jest parzenie kawy w dżezwie?
- Zasada przygotowania: Parzenie kawy w dżezwie (dżezwa, cezve, ibrik) to jedna z najstarszych metod na świecie. Polega na kontrolowanej i wielokrotnej infuzji ekstremalnie drobno zmielonej kawy (na pył) wraz z zimną wodą w stożkowym miedzianym lub stalowym naczyniu. Kawy się nie filtruje, lecz pozwala jej kilkukrotnie "wzburzyć się" (unieść), co tworzy gęsty napar z bogatą pianką.
- Profil smakowy: Kawa z dżezwy oferuje bezkompromisowo mocne, pełne i ziemiste body o wysokim stężeniu kofeiny i substancji smakowych. Ze względu na brak filtracji i obecność drobnego osadu, napój ma syropowatą teksturę. Przy prawidłowym parzeniu kawa nie jest przepalona, lecz rozwija głębokie nuty czekolady, przypraw i orzechów.
- Objętość i serwowanie: Tradycyjna porcja (zwana finjan) ma objętość około 60–90 ml. Kawę nalewa się bezpośrednio z dżezwy do małych filiżanek, razem z fusami. Kluczowym elementem jest gęsta pianka (kajmak) na powierzchni. Często podaje się ją z dodatkiem kardamonu, cukru oraz szklanką zimnej wody dla oczyszczenia kubków smakowych.
Czym różni się kawa z dżezwy od klasycznej kawy po turecku i espresso?
Choć w Polsce tradycyjna dżezwa bywa mylona z popularną "kawą po turecku" (zalewajką) ze względu na obecność fusów, zasada ekstrakcji i ostateczna jakość naparu są całkowicie odmienne.
Dżezwa vs. Klasyczna zalewajka: Zwykła zalewajka powstaje przez proste zalanie grubo zmielonej kawy wrzątkiem w kubku, gdzie kawa parzy się w nieskończoność, uwalniając gorzkie substancje i garbniki. W dżezwie kawę miele się na najdrobniejszy możliwy pył, a proces ekstrakcji zachodzi podczas aktywnego podgrzewania. Gdy tylko kawa się uniesie, proces zostaje przerwany, co daje zbalansowany smak i gęstą pianę.
Dżezwa vs. Espresso: Espresso wykorzystuje wysokie ciśnienie wody (ok. 9 barów), aby przepuścić gorącą wodę przez ubitą kawę w zaledwie 25–30 sekund. Dżezwa natomiast opiera się na długiej, statycznej infuzji (ok. 2–3 minuty) bez ciśnienia, wyłącznie przy użyciu ciepła. Espresso jest czyste i zemulgowane, podczas gdy kawa z dżezwy jest bardziej lepka i zawiera mikrocząsteczki ziaren.
| Parametr napoju |
Kawa z dżezwy (Ibrik) |
Tradycyjna zalewajka |
Klasyczne Espresso |
| Grubość mielenia |
Ekstremalnie drobne (jak mąka / pył) |
Średnie do grubego |
Drobne mielenie |
| Czas przygotowania |
ok. 2–3 minuty podgrzewania |
Parzy się stale w kubku |
ok. 25–30 sekund ekstrakcji |
| Filtracja fusów |
Nie (osad opada na dno filiżanki) |
Nie (fusy zostają w kubku) |
Tak (przez metalowe sitko kolby) |
| Body / Smak |
Bardzo gęste, syropowate, intensywne |
Ciężkie, gorzkie, często zdrewniałe |
Skoncentrowane, zemulgowane, z cremą |
| Tradycyjna temp. podania |
Bardzo gorąca, po opadnięciu fusów |
Gorąca (zalana wrzątkiem) |
ok. 65–70 °C (gotowa do picia) |
